PSİKOLOJİK DANIŞMA VE REHBERLİK NEDİR?PSİKOLOJİK DANIŞMANLAR KİMLERDİR VE GÖREV ALANLARI NELERDİR?

PSİKOLOJİK DANIŞMA VE REHBERLİK NEDİR?

 Psikolojik danışma; psikolojik danışman ve danışanın yüz yüze geldikleri uygun bir fiziki ortamda, danışanın kendisini tanıması, sorunlarını anlayabilmesi ve gerçekçi kararlar alarak kendini geliştirebilmesi amacıyla bireysel ya da grupla yapılan psikolojik yardım sürecidir. Psikolojik danışma hizmeti bu konuda eğitim almış “psikolojik danışman” tarafından yürütülür.

 Rehberlik; kendini anlaması, problemlerini çözmesi,gerçekçi kararlar alması, kapasitelerini kendine en uygun düzeyde geliştirmesi, çevresine dengeli ve sağlıklı bir uyum yapması ve böylece kendini gerçekleştirmesi için uzman kişilerce bireye verilen psikolojik yardımlardır. Rehberliğin amacı, bireyin kendini gerçekleştirmesine yardım etmektir (Kepçeoğlu, 2004).

Psikolojik danışma ve rehberliğin tanımları incelendiğinde tanımların farklı oldukları görülmektedir. Tüm bu farklı tanımların bazı ortak görüşleri söz konusudur.                                Rehberlik tanımlarında görülen ortak noktaları aşağıdaki gibi özetlemek mümkündür:

– Rehberlik hizmetleri uzman kişilerce verilir.

– Rehberlik bilimsel ve profesyonel bir yardımdır.

– Rehberlik psikolojik bir yardımdır.

– Rehberlik bir süreç içinde verilir.

– Rehberlik bireyin kendini tanımasına yardım etmeyi amaçlar.

– Rehberlik bireyin iç ve dış dünyasıyla uyumuna yardım etmeyi amaçlar.

– Rehberlik bireye dönüktür. Bireyin gizilgüçlerini ortaya çıkarmayı amaçlar.

– Rehberliğin nihai amacı, bireyin kendini gerçekleştirmesine yardım etmektir.

PSİKOLOJİK DANIŞMAN KİMDİR?

Psikolojik danışman, iş sağlığı ve güvenliği, çevre koruma ve kalite gereklilikleri çerçevesinde, çocukluktan yaşlılığa değin farklı yaşam dönemlerindeki bireylerin eğitsel, mesleki, kişisel ve sosyal gelişim alanlarında ve uyum konularında yardımcı olmak amacıyla bireyle ve grupla psikolojik danışma ve rehberlik hizmetleri sunan  niteliklikli kişidir (TÜRK PDR-DER).  ‘’Psikolojik Danışman’’ ünvanı üniversitelerin 4 yıl eğitim veren PDR lisans programlarını tamamlayan kişilere verilir.

Psikolojik danışmanların Mesleki Yeterlilik Kurumu tarafından kabul edilen ulusal meslek standartlarına görev ve işlemleri şöyledir

1-) İSG ve çevre koruma ile ilgili önlemleri uygulamak

-Güvenli çalışma yöntemlerini uygulamak

– Acil durum planlarını uygulamak

– Çevre koruma standart ve yöntemlerini uygulamak

2-) İş organizasyonu yapmak

– İş planı yapmak

– Çalışma ortamını ve materyalleri düzenlemek

– İş kayıtlarını tutmak

– Kişisel bilgilerin gizliliği ve güvenliğini sağlamak

– Hizmetlerin tanıtım ve görünürlüğüne katkı vermek

– Psikolojik danışma ve rehberlik hizmeti için teklif ve sözleşme sürecini yürütmek(Serbest çalışanlar için geçerlidir.)

3-) Danışanları değerlendirmek

– Hizmet alanlara uygun değerlendirme yöntemlerini belirlemek

– Nicel ve nitel değerlendirme yöntemlerini uygulamak

– Konsültasyon yapmak

– Değerlendirme raporu hazırlamak

4-) Psikolojik danışma yapmak

– Bireyle psikolojik danışma yapmak

– Grupla psikolojik danışma yapmak

5-) Rehberlik uygulamalarını yürütmek

– Rehberlik uygulamalarını planlamak

– Bireysel gelişime yönelik rehberlik uygulamaları gerçekleştirmek

– Mesleki gelişimi destekleyici uygulamaları gerçekleştirmek

6-) Yöneltme ve izleme yapmak

– Uygun hizmete ve/veya uzmana yönlendirmek

– İzleme çalışmaları yapmak

7-) Psikolojik danışmanlık hizmetlerinin kalitesini geliştirmek

– Verdiği hizmetleri izlemek

– Danışmanlık hizmet süreçlerini iyileştirmek

8 -) Mesleki gelişim faaliyetlerini yürütmek

– Bireysel mesleki gelişimini sağlamak

– Meslektaşlarının mesleki gelişimine ve paydaşların gelişimine destek vermek

Ayrıca Mesleki Yeterlilik Kurumu tarafından psikolojik danışmanlığın 2 alt alanı tanımlanmıştır. Bunlar tanımlarıyla birlikte şöyledir;

  • Okul Psikolojik Danışmanı: Okul Psikolojik Danışmanı ; iş sağlığı ve güvenliği, çevre koruma ve kalite gereklilikleri çerçevesinde öğretmen, aile ve diğer paydaşlarla işbirliği halinde, okul öncesi dönemden ortaöğretim sonuna kadar öğrencilerin akademik, kariyer ve kişisel-sosyal gelişimlerine yardımcı olmak amacıyla; bireyi tanıma tekniklerinden yararlanarak, önleyici, geliştirici ve çözüm bulucu özellikteki okul psikolojik danışmanlığı programını geliştiren, bu programı uygulayan ve değerlendiren; öğrencilerle bireysel ve grupla psikolojik danışma, sınıf rehberliği gibi doğrudan etkileşime ve okuldaki ilgililerle konsültasyon gibi dolaylı etkileşime dayalı çalışmalar yapan nitelikli kişidir.
  • Kariyer Psikolojik Danışmanı: Kariyer Psikolojik Danışmanı ; iş sağlığı ve güvenliği, çevre koruma ve kalite gereklilikleri çerçevesinde, okul öncesi dönemden yaşlılık dönemine kadar farklı yaşam dönemlerindeki bireylerin mesleki gelişimlerine destek olmak amacıyla bireysel ve grupla psikolojik danışma yapan; örgüt ve bireylerin kariyer gelişimlerini ve ihtiyaçlarını değerlendiren; işgücü piyasası ile eğitim sektörü arasındaki işbirliğini geliştiren ve kariyer araştırma-geliştirme çalışmaları yapan nitelikli kişidir.

 

 

PSİKOLOJİK DANIŞMA ve REHBERLİĞİN ÇALIŞMA ALANLARI

Ülkemizde PDR lisans eğitimini tamamlayan bireyler birçok kurumda görev alabilmektedir. Bunlar arasında en çok bilinen kurum olan Milli Eğitim Bakanlığı; psikolojik danışmanların en çok istihdam edildiği kurumlar arasındadır. Ancak geçmiş yıllarda gerek alandışı geçişlerin yoğun olması gerekse açılan rehberlik kursları nedeniyle son dönemde bu bakanlıkta istihdam edilen psikolojik danışman sayısında önemli ölçüde düşüşler yaşanmıştır. Ayrıca halihazırda yürürlükte olan rehberlik yönetmeliği nedeniyle belirli bir öğrenci sayısının üzerine çıkamayan okullarda psikolojik danışman istihdam edilmemesi de atamalarda verilen kontenjan sayısının düşük tutulmasına sebep olmaktadır.

Psikolojik danışmanların diğer istihdam edildikleri kurumlar ve çalışma alanları ise kısaca şöyledir;

– Üniversitelerin akademik personel kadroları

– Üniversitelerin psikolojik danışma birimleri

– Milli Savunma Bakanlığı’na bağlı okullar

– Türk Silahlı Kuvvetleri bünyesinde hizmet veren Rehberlik Danışma Merkezlerinde(RDM)

– Adalet Bakanlığı’na bağlı kurumlar

– Aile Çalışma ve Sosyal Politikalar Bakanlığı’na bağlı kurumlar

– Özel psikolojik danışma merkezleri

– Aile danışma merkezleri

– Diyanet İşleri Başkanlığı’na bağlı kurumlar

– Emniyet Genel Müdürlüğü’ne bağlı kurumlar

Ayrıca psikolojik danışmanlar özel şirketler, sağlık Kuruluşları ve işletmelerin insan kaynakları ve eğitim birimlerinde “Psikolojik Danışman”, “İnsan Kaynakları Uzmanı”, “Kariyer ve Yönetim Danışmanı”, “Eğitim Danışmanı” olarak  görev alabilmektedirler.

Bunların dışında psikolojik danışmanlar ; aile danışmanlığı , klinik psikoloji gibi alanlarda uzmanlaşarak bu alanlarda görev yapabilmektedir.

 

SON OLARAK…

Son yıllarda yaşanan kadın cinayetleri, çocuk istismarları , intihar vakaları gibi olaylar ülkemizde bir kez daha ruh sağlığı hizmetlerinin eksikliğini ve ruh sağlığı hizmetlerine olan ihtiyacı gün yüzüne çıkarmıştır.  Bu noktada psikolojik danışmanlık hizmetinin ülkemiz için ne kadar önemli bir hizmet olduğu ortadadır. Özellikle okullarda görev alması münasebetiyle geniş bir çalışma kitlesine sahip olan psikolojik danışmanlar ; herhangi bir bireyin rahatlıkla ulaşabileceği ve hizmet alabileceği bir konumdadır. Bu sebeple psikolojik danışmanlık gerek  Milli Eğitim Bakanlığı gerekse diğer kuruluşlarda önemi yadsınamaz bir meslektir.

 

Psk.Dan.Nurşide KARSLI

Psk.Dan.Nurettin OLGUN

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Bakmak istersen...

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir